Janina kryeqendra e Toskërisë , qyteti që mbart në vetvete shtresëzimet e qytetërimit autokton Epirot me atë romak e Bizantin bashk me qytetërimin e pushtuesit otoman nga viti 1431 e deri në aneksimin nga Greqia në 1912 .
Në këtë kreqëndër Epirote shqipëtare asnjëher smundën te zhduknin rrënjët e qytetrimit vendas .
Politikat e spastrimit etnik dhe mohimit nga ana e Greqisë të të drejtave kombëtare të shqipëtarëve e zbehën por se zhdukën elementin epirotshqipëtar .
Rroli i Janinës si qëndër kulture , arsimi , luajti padiskutim rrol të madh nëpërmjet figurave të shquara që studiuan dhe arsimuar këtu në krijimin e vetëdijes kombëtare dhe lëvizjen për pamvarsimin e Shqipërisë .

