Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar) ka intensifikuar hetimet mbi dyshimet për abuzim me fondet e programit IPARD II, një skemë financimi e Bashkimit Europian për zhvillimin rural në Shqipëri.
Burime pranë organit të akuzës bëjnë me dije se gjatë fazës së verifikimeve paraprake janë konstatuar shkelje të shumta në procedurat e aplikimit, miratimit të projekteve dhe shpërndarjes së fondeve. Sipas të njëjtave burime, dyshimet përfshijnë shpërdorim detyre, shkelje të procedurave ligjore dhe përvetësim fondesh publike.
SPAK ka konfirmuar regjistrimin e një procedimi penal ndaj biznesmenit Samir Mane, ish-ministres së Bujqësisë Frida Krifca, si dhe ndaj një numri drejtorësh në disa qytete të vendit. Çështja ndodhet aktualisht në fazën e hetimeve paraprake dhe, për shkak të sekretit hetimor, nuk janë bërë publike detaje të tjera mbi datën e regjistrimit apo elementë konkretë të dosjes.
Sipas informacionit të administruar nga SPAK, personat nën hetim dyshohet se kanë ndikuar në shpërndarjen e mbi 80 milionë eurove fonde europiane, duke orientuar përfitimet në mënyrë selektive dhe në kundërshtim me kriteret e programit.
Në fokus të verifikimeve është edhe roli i strukturave drejtuese të institucioneve përgjegjëse për menaxhimin e skemës, përfshirë Agjencinë për Zhvillim Bujqësor dhe Rural (AZHBR), e cila ka qenë përgjegjëse për administrimin e aplikimeve dhe disbursimin e granteve.
Hetimet përfshijnë analizë të dokumentacionit financiar, kontratave, procedurave të vlerësimit dhe komunikimeve administrative, ndërsa nuk përjashtohet zgjerimi i rrethit të personave të përfshirë në nivele të ndryshme vendimmarrjeje.
Pezullimi i fondeve dhe ndërhyrja e OLAF
Programi IPARD II u vu në qendër të vëmendjes pas ndërhyrjes së zyrës europiane kundër mashtrimit, OLAF, e cila konstatoi parregullsi dhe dyshime për korrupsion në menaxhimin e fondeve. Në gusht 2023, Komisioni Evropian vendosi pezullimin e financimeve për bujqësinë shqiptare.
Ky vendim ndikoi drejtpërdrejt në vonesën e zbatimit të programit të ri IPARD III, i cili parashikon rreth 112 milionë euro mbështetje për sektorin rural, përfshirë investime në agro-përpunim, infrastrukturë rurale dhe agro-turizëm.
Në qershor 2025, një delegacion i Bashkimit Europian riktheu monitorimin në terren për të analizuar masat e ndërmarra nga autoritetet shqiptare dhe për të vlerësuar kushtet për zhbllokimin e fondeve.
Ndërkohë, fermerët dhe sipërmarrësit ruralë mbeten në pritje të rifillimit të plotë të financimeve, ndërsa hetimet e SPAK pritet të përcaktojnë përgjegjësitë konkrete në këtë çështje me ndikim të gjerë financiar dhe institucional. /gijotina.com/