Arbëreshët konsiderohen një nga fenomenet më të veçanta kulturore dhe historike në Evropë. Ky komunitet shqiptar, i cili u vendos kryesisht në Itali pas pushtimeve osmane në Ballkan, ka arritur të ruajë gjuhën, traditat dhe identitetin kombëtar për më shumë se pesë shekuj. Kjo qëndrueshmëri e rrallë kulturore ka tërhequr vëmendjen e shumë historianëve dhe studiuesve ndërkombëtarë, të cilët e shohin ruajtjen e identitetit arbëresh si një rast pothuajse unik në historinë e popujve.
Për këtë fenomen ka folur edhe studiuesi dhe prifti arbëresh Antonio Belushi, i cili ishte mysafir në emisionin “Zona B”. Belushi, i njohur për kërkimet e tij mbi shtrirjen historike të shqiptarëve dhe origjinën e tyre në rajon, theksoi se arbëreshët janë një dëshmi e gjallë e qëndrueshmërisë së kulturës shqiptare.
Sipas tij, komunitetet shqiptare nuk janë kufizuar vetëm në Itali, por kanë pasur një shtrirje shumë më të gjerë historike në Ballkan. Belushi bëri një deklaratë që ka ngjallur shumë interes në opinionin publik dhe në qarqet akademike. Ai pohoi se, sipas studimit të tij personal, në territorin e Greqisë ekzistojnë rreth 900 katunde shqiptare.
Studiuesi arbëresh theksoi se ky konstatim bazohet në kërkime të gjera historike dhe në analiza të dokumenteve dhe traditave lokale. Sipas tij, shumë nga këto fshatra kanë ruajtur gjurmë të identitetit shqiptar përmes toponimeve, traditave dhe historisë së tyre familjare, edhe pse me kalimin e kohës një pjesë e tyre janë asimiluar.
Deklaratat e Belushit kanë rihapur debatet mbi praninë historike të shqiptarëve në rajon dhe mbi ndikimin që kjo prani ka pasur në kulturën dhe historinë e Ballkanit. Për studiuesit e historisë shqiptare, arbëreshët mbeten një dëshmi e gjallë se identiteti kombëtar mund të ruhet edhe larg atdheut për shekuj të tërë.
Historia e tyre vazhdon të studiohet dhe të frymëzojë shumë kërkues, duke treguar se lidhja me gjuhën, traditën dhe kulturën mund të mbijetojë edhe në kushte të vështira historike.
Në këtë kuptim, arbëreshët mbeten një kapitull i jashtëzakonshëm i historisë shqiptare dhe një shembull i rrallë i ruajtjes së identitetit kombëtar në diasporë.